Managementteam: van los zand naar sterke eenheid

Een managementteam is een bijzondere teamvorm. Het bestaat uit leiders die andere teams aansturen en tegelijkertijd gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de organisatie als geheel. Die dubbele rol - loyaliteit aan het eigen team én aan het MT - maakt samenwerking complex. Veel MT's functioneren als een verzameling eilanden: elke manager trekt zijn eigen plan, vergaderingen zijn beleefde uitwisselingen en echte afstemming blijft uit. Toch kan een goed functionerend managementteam het verschil maken tussen een organisatie die vooruit komt en een organisatie die vastloopt in versnippering.

Wat maakt een managementteam high impact?

Niet elk managementteam heeft dezelfde impact. Sommige teams tillen hun organisatie naar een hoger niveau, andere blijven steken in eindeloze overleggen zonder resultaat. Het verschil zit in drie essentiële pijlers: de kwaliteit van onderlinge relaties, een heldere gezamenlijke richting en een gezond werkritme. Deze elementen vormen de basis voor wat we een high impact MT kunnen noemen.

De basis: vertrouwen en samenwerking

Vertrouwen binnen een managementteam ontstaat niet vanzelf. Het vraagt discipline in het nakomen van afspraken, transparantie in communicatie en lef om moeilijke onderwerpen bespreekbaar te maken. Veel MT's worstelen met wat we 'plekgedoe' kunnen noemen: onuitgesproken spanningen, onderlinge concurrentie en gebrek aan openheid. Die dynamiek ondermijnt de effectiviteit van het hele team.

Gedoe op tafel: wat verborgen blijft

In veel managementteams blijft het echte gedoe onder de oppervlakte. Managers zijn beleefd tegen elkaar, stemmen formeel in met besluiten, maar laten in de praktijk een ander geluid horen. Die discrepantie tussen wat gezegd wordt en wat gedaan wordt, kost organisaties veel energie en vertraagt besluitvorming. Het bespreekbaar maken van dit gedoe is ongemakkelijk maar noodzakelijk.

Verandering en koers maken

Managementteams spelen een cruciale rol bij organisatieverandering. Zij moeten niet alleen zelf meegaan in de verandering, maar ook hun eigen teams meenemen. Die dubbele opgave - zelf veranderen én anderen mee laten veranderen - vereist een sterke onderlinge samenwerking binnen het MT. Organisaties die verandering succesvol doorvoeren, hebben vaak een managementteam dat als eenheid optreedt.

De HR-factor in het managementteam

De positie van HR binnen het managementteam is vaak onderwerp van discussie. Hoort HR thuis in het MT? En zo ja, hoe kan HR daar maximale impact maken? Een sterke HR-professional in het managementteam kan het verschil maken in het ontwikkelen van organisatiecapaciteiten, maar alleen als die professional het vertrouwen en respect van de andere MT-leden heeft.

Diversiteit en balans

De samenstelling van een managementteam bepaalt mede het succes. Diversiteit in achtergrond, expertise en perspectief verrijkt de besluitvorming, mits het team in staat is die verschillende perspectieven productief te benutten. Ook genderbalans speelt een rol: onderzoek toont aan dat genderevenwichtige managementteams anders en vaak beter presteren.

Wendbaar en agile werken

De eisen aan managementteams veranderen. In een tijd waarin organisaties wendbaarder moeten worden, staat ook het MT voor de vraag hoe het zelf wendbaarder kan opereren. Agile principes bereiken steeds vaker ook de directiekamer. Dat vraagt om nieuwe ritmes, andere overlegvormen en een andere manier van besluitvorming.

Van start-up tot scale-up

Naarmate organisaties groeien, verandert ook de rol van het managementteam. Wat werkt in een kleine start-up, schiet vaak tekort in een scale-up. Het opbouwen van een effectief managementteam dat meegroeit met de organisatie is een belangrijke succesfactor. Ook ondernemers die hun bedrijf willen verkopen, ontdekken dat een sterk managementteam de bedrijfswaarde verhoogt.

Het managementteam als leerteam

De beste managementteams leren voortdurend - van elkaar, van de organisatie en van hun eigen fouten. Die leercapaciteit onderscheidt high impact teams van gewone teams. Het vraagt psychologische veiligheid om fouten te durven benoemen, feedback te geven en te ontvangen en gezamenlijk te reflecteren op de manier van samenwerken. Dat leren gebeurt niet vanzelf; het vraagt bewuste aandacht en structuur.

De directiekamer als spiegel

Het managementteam functioneert als spiegel voor de rest van de organisatie. Medewerkers kijken naar het MT: hoe gaan zij met elkaar om, hoe nemen zij beslissingen, hoe gaan zij om met conflicten en fouten? Die observaties bepalen mede de cultuur in de organisatie. Een MT dat transparant is, elkaar aanspreekt en samenwerkt, creëert een cultuur waarin dat ook van teams wordt verwacht. Een MT dat onderling verdeeld is of elkaar de maat neemt, zal datzelfde gedrag elders in de organisatie terugzien.

Praktische ontwikkeling van het MT

Hoe ontwikkel je een managementteam? Heidagen alleen zijn niet voldoende. Ontwikkeling vraagt structuur, ritme en discipline. Het gaat om het durven voeren van moeilijke gesprekken, het helder krijgen van ieders rol en bijdrage en het gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor resultaten. Verschillende methoden en werkvormen kunnen helpen, van teamcoaching tot gestructureerde intervisiemomenten.

Van theorie naar praktijk

Een managementteam verbeteren is geen eenmalig project maar een doorlopend proces. Het vraagt geduld, volharding en de moed om steeds opnieuw het gesprek aan te gaan over hoe je samenwerkt. Kleine veranderingen in samenwerking maken vaak het grootste verschil. Niet de grote heidag, maar het consequent toepassen van goede gewoonten - elkaar aanspreken, transparant zijn, afspraken nakomen - tilt een MT naar een hoger niveau.

De vraag is niet of jouw managementteam uitdagingen kent - elk MT heeft die. De vraag is of jullie bereid zijn daar samen aan te werken. Want uiteindelijk bepaalt de kwaliteit van de samenwerking in het MT de kwaliteit van de hele organisatie. Een high impact managementteam ontstaat niet door harder te werken, maar door bewuster samen te werken. Dat is het echte verschil.